ریسک‌های هیولایی پروژه

by

بیاید از همون اول با یک مثال فرضی شروع کنیم. فرض کنید شما در پروژه‌تون در حال استفاده از یک مدل مدیریت ریسک هستید. یک برنامه مدیریت ریسک نوشتید و با استفاده از تکنیک‌های مختلف، ریسک‌ها رو شناسایی کردید، همه رو تحلیل، ارزیابی و اولویت‌بندی کردید و تاپ ریسک‌ها رو براساس ماتریس احتمال و اثرتون مشخص کردید. مثلن ۵۰۰ ریسک شناسایی کردید و از بین اون‌ها ۸۰ تا ریسک با توجه به آستانه تحمل پروژه‌تون در محدوده قرمز و به عنوان top risk ثبت شده‌اند. برای این تاپ ریسک‌ها برنامه‌های پاسخ‌دهی به ریسک متنوعی چیدید. فرض کنید در یک پروژه بزرگ این کارها رو انجام دادید. اما ناگهان سر و کله یک ریسک بسیار بزرگ با احتمال وقوع بسیار زیاد و اثرات زمانی و هزینه‌ای فوق‌العاده سنگین پیدا میشه.
این ریسک به قدری بزرگه که احتمالش از همه ریسک‌های که شناسایی کردید خیلی بیشتره و اثراتش هم خیلی خیلی بیشتر از سایر ریسک‌هاست و بنابراین نمره این ریسک خیلی بالاتر از نمره سایر ریسک‌هاست. به طوریکه اگه این ریسک اتفاق بیافته عملن وقوع یا عدم وقوع ریسک‌های دیگه چندان اهمیتی نداره. به این ریسک‌ها میگن “ریسک‌های هیولایی”.

اما ریسک هیولایی چیه؟

باز هم بیاد با یک مثال ادامه بحث رو پیش ببریم. فرض کنید مدیر عامل یا مدیر پروژه‌ای که باهاش کار می‌کنید ناگهان عوض میشه و مدیر عزیز جدید، هیچ صلاحیت فنی و حرفه‌ای جهت مدیریت پروژه نداره و براساس روابط برای این سمت انتخاب شده. ایشون از هر گونه مدل مدیریت ریسکی متنفره و هرگونه بحثی راجع به ریسک رو در پروژه ممنوع می‌کنه و حتی اعتقادی به برنامه زمان‌بندی و کنترل هزینه و سایر موارد نداره. خب این تعریف واضح یک ریسک هیولایی هست. این ریسک در صورت وقوع باعث میشه هر آنچه در خصوص اجرای فرایندهای مدیریت ریسک در گذشته انجام دادید، بره روی هوا.
یا فرض کنید ویروسی مانند کرونا نیروهای شاغل در پروژه شما رو درگیر میکنه و نیمی از همکاران‌تون به این ویروس مبتلا میشن و باعث میشه همه چیز پروژه شما تعطیل بشه و عملن سایر ریسک‌ها هم تحت تأثیر این ریسک قرار می‌گیرن.

چند نکته در مورد ریسک‌های هیولایی:

۱- ریسک‌های هیولایی در صورت وقوع همه اهداف مهم پروژه به خصوص بحث زمان و هزینه را با بیش‌ترین شدت ممکن درگیر خودشون می‌کنن و اگر براشون چاره‌اندیشی نشه، پروژه با احتمال زیاد تبدیل به یک پروژه شکست خورده میشه.
۲- وجود ریسک‌هایی هیولایی دلیل نمیشه که از سایر ریسک‌ها غفلت بشه. شاید تونستید با استراتژی یا استراتژی‌های پاسخ به ریسک، جواب مناسبی به ریسک‌هایی هیولایی بدید و اثراتش رو کم کنید یا حتی بتونید حذفش کنید. اون موقع بعد از مدیریت ریسک هیولایی دوباره ریسک‌های سابق اهمیت پیدا می‌کنند. بنابراین حتی در بدترین حالت اجرای پروژه هم نباید از سایر ریسک‌ها غافل شد و مرتب باید کنترل و پایش بشن.

چند نمونه از ریسک‌های هیولایی:

۱- انتصاب مدیر پروژه جدید بدون داشتن صلاحیت‌های حرفه‌ای
۲- بروز شورش، انقلاب، جنگ، زلزله، سیل و سایر بلایای طبیعی خیلی سنگین
۳- خارج شدن اجرای پروژه از صرفه اقتصادی به دلیل کاهش قیمت‌ها (مثلن کاهش زیاد قیمت نفت در هنگام اجرای یک پروژه نفتی یا کاهش شدید قیمت فولاد در یک پروژه ساخت کارخانه فولاد)
۴- ورشکست شدن تأمین‌کننده مالی پروژه
۵- غیرقانونی اعلام شدن اجرای پروژه توسط دولت (مثلن سازمان محیط زیست به صورت کامل جلوی اجرای پروژه رو به دلایل زیست محیطی بگیره)
۶- برخی ریسک‌های سیاسی (ریسک سیاسی به این معنا که عنوان کردن ریسک ممکنه کلن به پرونده کار شما تو پروژه خاتمه بده. مثلن ریسک ضعف مفرط یک دپارتمان مهم و با نفوذ یا یک فرد مهم در شرکت که باعث لطمه به اجرای پروژه شما میشه. مطرح کردن چنین ریسکی ممکنه تبعاتی برای شما داشته باشه)

شما چه ریسک‌های هیولایی دیگه‌ای در پروژه‌ها به ذهن‌تون می‌رسه؟

خواهش می‌کنم بدون ذکر منبع (نام نویسنده، آدرس سایت و آدرس کانال تلگرام) کپی نکنید!

سایر مطالب مرتبط:

You may also like

Leave a Comment

Your email address will not be published.